dieta a alergie

Zgadza się, alergie u dzieci zdrowych szacuje się na od 5 do 15%. U tych z alergicznymi rodzicami może być aż 60-80%1. To pokazuje, że alergie i nietolerancje są ważnym problemem.

Osoby z alergiami muszą uważać na to, co jedzą. Możliwe alergeny to białka mleka, jaja, orzeszki ziemne, ryby, pszenica i soja1. Ale uwaga, także rzadkie produkty jak kalafior, jabłka czy dynia mogą kogoś uczulić.

Waży się, co jemy i jak reaguje na to nasz organizm. Usuwanie szkodliwych składników z diety pomaga zachować zdrowie. Chcemy podzielić się z wami poradami, jak uporać się z alergiami.

Kluczowe wnioski

  • Ryzyko alergii u dzieci osób zdrowych wynosi od 5 do 15%, natomiast w przypadku alergii u obojga rodziców ryzyko to wzrasta do 60-80%
  • Białka mleka krowiego, jaja kurze, orzeszki ziemne, ryby, pszenica i soja to najbardziej powszechne alergeny
  • Nietolerancje pokarmowe mogą obejmować także mniej typowe alergeny, takie jak kalafior, jabłka czy dynia
  • Obserwowanie reakcji organizmu na różne pokarmy jest kluczowe dla utrzymania dobrego samopoczucia
  • Eliminacja produktów wywołujących alergie z diety może pomóc w uniknięciu problemów zdrowotnych

Zachęcamy do dalszego czytania naszego przewodnika. Opowiada on o diecie i alergiach oraz jak unikać alergenów codziennie. Zdrowa dieta jest ważna, dlatego stworzyliśmy te zasady wraz z Ladyfit.

Co to jest alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa reakcą układu odpornościowego, gdy składnik żywności jest błędnie widziany jako szkodliwy. Jej objawy mogą towarzyszyć nas od bólu brzucha po nadmierny katar, biegunkę czy problemy ze skórą. Atopowe zapalenie skóry i inne niewygody mogą pojawić się nawet u niemowląt i maluchów. W Polsce, alergia na białka mleka krowiego jest często spotykana, dotykając od 1 do 5% populacji2.

Najczęstszymi źródłami problemów u dzieci są białka mleka krowiego i jajka3. Dla dorosłych stanowią one niebezpieczeństwo. Do najczęstszych alergenów w tej grupie należą ryby, owoce morza, orzechy, seler czy pomidory2. Jest kluczowe, aby zwrócić uwagę na badania w kierunku alergologii. Dzięki temu, skutecznie pomagamy uniknąć niebezpiecznych reakcji. Warto pamiętać, że alergia krzyżowa może prowadzić do dodatkowych komplikacji w diagnostyce2.

Około 80% dzieci z alergią na białka mleka krowiego staje się tolerancyjnych na mleko po kilku latach od diagnozy3. Alergie pokarmowe u dorosłych oraz dzieci dotykają różne procent społeczeństwa. Ich ryzyko wzrasta w przypadku, gdy alergią cierpi rodzina dziecka4. Czynniki genetyczne i środowiskowe wspólnie wpływają na wzrost zachorowań4.

objawy alergii pokarmowej

Różnica między alergią a nietolerancją pokarmową

Alergia pokarmowa to reakcja układu odpornościowego na białka w jedzeniu. Może objawiać się różnie, od łagodnych do ciężkich symptomów. Nie usuwa się przez układ odpornościowy, zwykle przy problemach z trawieniem pewnych składników. Takie trudności mogą przyczyniać się do zespołu jelita nadwrażliwego u 70% jego pacjentów5. W tych przypadkach diety eliminacyjne koncentrują się na FODMAPs, czyli specyficznych węglowodanach5.

Objawy alergii pokarmowej

Bóle brzucha, wymioty, albo biegunka to częste symptomy alergii pokarmowej. Może także wystąpić nieżyt nosa i problemy ze skórą. Czasem, w poważnych przypadkach, alergia prowokuje reakcje anafilaktyczne. W świecie dorosłych, alergie w największym stopniu pojawiają się na owoce, ryby, kraby, czy orzechy5.

dieta eliminacyjna

Najczęstsze produkty wywołujące alergię

Do najczęstszych alergenów należą proteiny: pszenicy, soi, mleka, jajek, orzechów, dodatkowo ryb i owoców morza6. Alergie dokuczają w 4-8% dzieci i 2-3% dorosłych6. Dieta eliminacyjna jest skutecznym sposobem na minimalizację reakcji alergicznych.

Jeśli ktoś ma problem z tolerancją jedzenia, odczuwa to na przykład przez bóle brzucha czy wzdęcia. Ważne jest, by dostosować dietę, by usprawnić swoje samopoczucie. Osoby z nietolerancją często muszą też suplementować, żeby zbilansować braki w pożywieniu.

Typ Pokarmu Najczęstsze Reakcje Alternatywy
Pszenica Swędzenie, wysypka, trudności w oddychaniu Ryż, owies bezglutenowy, kukurydza
Mleko Bóle brzucha, biegunka, wzdęcia Napoje roślinne, jogurty roślinne
Orzechy Opuchlizna, wstrząs anafilaktyczny Nasiona słonecznika, pestki dyni

Zdrowe i pyszne potrawy mogą być niebezpieczne, jeśli cierpisz na alergię. Dieta eliminacyjna to świetny sposób, by unikać problemów. Pozwala ona poprawić jakość życia bez rezygnacji z ulubionych smaków.

Lista alergenów pokarmowych, których należy unikać

Znajomość alergenów jest ważna dla alergików. Alerty obejmują wiele żywności, np. gluten, orzechy, i mleko. Unikanie ich poprawia życie i zdrowie.

Gluten

Gluten to częsty alergen. Może szkodzić zarówno dzieciom, jak i dorosłym7. Produkty z glutenem to pszenica, żyto i inne8. Dieta bez glutenu jest konieczna dla chorych na celiakię.

Orzechy

Migdały, orzechy laskowe – to silne alergeny9. Orzeszki ziemne powodują wiele reakcji w USA7. Alternatywy jak nasiona sezamu mogą ułatwić życie osobom na diecie orzechowej8.

Białka mleka krowiego

Kazeina i serwatka mogą wywoływać alergie9. Większość dzieci z czasem przestaje na nie reagować7. Soja nie jest zalecana jako zastępstwo, może także wywołać reakcje.

alergie pokarmowe

Jakie produkty mogą zawierać ukryte alergeny?

W przetworzonych produktach i gotowych daniach często kryją się alergeny. Dla alergików jest to realne niebezpieczeństwo. Z tego powodu ważne jest dokładne sprawdzanie etykiet i składu produktów. Pomaga to uniknąć alergii wywołanych przez niebezpieczne alergeny.

Przetworzone produkty żywnościowe

W przetworzonych jedzeniach często znajdujemy białka mleka. One często wywołują u osób alergie. Alergeny te są ukryte także w produktach takich jak szynka czy parówki. Dlatego ważne jest unikanie takiej żywności, aby dobrze przestrzegać diety eliminacyjnej.

Gotowe dania

Gotowe posiłki mogą stanowić trudność, zwłaszcza dla alergików. Pomimo tego, że niewiele osób reaguje na barwniki czy konserwanty, to gotowe dania mogą zawierać inne alergeny. Dodatki do żywności, jak zagęszczacze czy aromaty, są potencjalnym źródłem alergenów10.

Znaczenie czytania etykiet

Dziś na etykietach trzeba pisać o 14 głównych alergenach. Ale nawet z takimi informacjami, niekiedy alergeny są nieznane. Dlatego bardzo istotne jest dokładne czytanie etykiet i składu. To pomaga unikać niebezpiecznych reakcji alergicznych.

Produkty, których należy unikać przy alergii na gluten

Jeśli masz alergię na gluten lub celiakię, musisz wykluczyć niektóre produkty ze swojej diety. Są to przede wszystkim pszenica, żyto i jęczmień. Musisz zrezygnować nawet z takich potraw jak pieczywo, makarony lub niektóre kasze. Alergia ta dotyka nawet 6-8% ludzi11. Osoby z celiakią muszą ściśle przestrzegać diety bezglutenowej11.

Pszenica

Pszenica to główne źródło glutenu w diecie. Znajduje się w wielu popularnych jedzeniach, np. pieczywie i makaronie. Ważne jest, aby na diecie bezglutenowej unikać jej w każdej formie. To dotyczy także przetworzonej żywności, która może zawierać nawet śladowe ilości glutenu12. Certyfikowana żywność bezglutenowa, oznaczona znakiem przekreślonego kłosa, jest bezpieczna dla osób z celiakią. Dlatego, że zawartość glutenu w niej nie przekracza 10 ppm11.

Żyto

Żyto jest kolejnym zbożem, które trzeba wyeliminować z diety. Tak samo jak pszenica, zawiera gluten. Produkty na bazie żyta, jak niektóre rodzaje pieczywa czy kasze, należy unikać. Nawet małe ilości glutenu mogą sprawić kłopoty osobom cierpiącym na celiakię1112. Dlatego, zawsze wybieraj produkty oznaczone jako bezglutenowe.

Jęczmień

Jęczmień stanowi zagrożenie dla osób z alergią lub celiakią. Znajduje się m.in. w kaszy bulgur, słodzie jęczmiennym lub piwie. Ze względu na ryzyko zanieczyszczenia glutenu w procesach przetwarzania, lepiej go unikać1112. Sprawdzaj etykiety produktów, aby zdrowo się odżywiać oraz czuć lepiej.

Alternatywy dla produktów zawierających gluten

Wielu ludzi cierpi na celiakię lub ma nietolerancję glutenu. Dlatego produkty bezglutenowe są teraz bardzo popularne. Dzięki nim, osoby na diecie bezglutenowej mogą równoważyć swoje posiłki i dostarczać organizmowi ważne składniki odżywcze.

Proso

Proso to bardzo dobra alternatywa dla zdrowych zbóż z glutenem. Jest pełne białka, błonnika i minerałów, na przykład magnezu i żelaza. Można go wykorzystać w kaszach, zupach i wypiekach.

Amarantus

Amarantus to bogate w białko zboże bez glutenu. Ma w sobie ważne aminokwasy, jak lizyna, których nie znajdziemy łatwo w innych zbożach. Jest świetnym dodatkiem do diety osób, które unikają glutenu i potrzebują urozmaiceń w jedzeniu13.

Komosa ryżowa

Quinoa, czyli komosa ryżowa, jest jednym z ulubionych produktów bez glutenu. Jest pełnowartościowym źródłem białka, które zawiera wszystkie aminokwasy. Można ją używać w sałatkach albo jako bazę w daniach głównych.

Dieta bezglutenowa nie musi być nudna. Produkty takie jak proso, amarantus i quinoa dają mnóstwo możliwości w kuchni. Pomagają ludziom unikać glutenu w sposób smaczny. Zdrowe produkty bez glutenu stają się coraz bardziej popularne14.

Zboże Zawartość Białka Zawartość Błonnika Przykładowe Przepisy
Proso 11g/100g 3.5g/100g Kaszotto, zupa mleczna, wypieki
Amarantus 13.5g/100g 6.7g/100g Placki, owoce w musach, dodatek do zup
Komosa ryżowa 14.1g/100g 2.8g/100g Sałatki, risotto, desery

Produkty, których należy unikać przy alergii na białko mleka krowiego

Osoby z alergią na białko mleka krowiego powinny omijać produkty takie jak serwatka, kazeina i jogurt. To ważne, by uniknąć problemów z alergią i utrzymać zdrową dietę.

Serwatka

Serwatka to produkt uboczny przy produkcji sera. Zawiera dużo białka krowiego, więc nie jest dobrym wyborem dla alergików. Produkty mleczne i słodycze często ją zawierają.

To niebezpieczeństwo niedoborów takich jak żelazo czy wapń dla alergików, zwłaszcza dzieci15. Dlatego ważne jest uważne czytanie etykiet.

Kazeina

Kazeina to z kolei ważne białko w mleku, używane w produkcji serów i innych produktów. Jej wyłączenie z diety to konieczność, ponieważ może być szkodliwa.

Nawet kremy i niektóre kawy mogą ją zawierać16. Toteż, dokładne czytanie etykiet jest ważne dla alergików.

Jogurt

Jogurt to bogactwo białka mleka, serwatki, i kazeiny, czyli wszystkiego, czego unikać powinni alergicy. Dodatkowo, wiele jogurtów ma za dużo cukru. Ten ostatni również nie jest zalecany dla dzieci.

Warto szukać alternatyw, które są bezpieczne dla alergików, a jednocześnie dostarczają niezbędnych składników.

Dla alergików ważne mogą być suplementy. Pomagają one uzupełnić ważne składniki. Suplementacja może zapobiec niedoborom, co jest kluczowe dla zdrowia alergików17.

Troska o odpowiednią dietę jest istotna dla alergików. Dobór produktów spożywczych i suplementów robi różnicę dla ich zdrowia.

Alternatywy dla produktów mlecznych

Jeśli unikamy białka z mleka krowiego, warto spróbować alternatyw roślinnych. Są zdrowe i nie powodują alergii. Dają nam niezbędne składniki odżywcze.

Napoje roślinne

Napoje roślinne to dobra opcja zamiast mleka zwierzęcego. Mamy mleko sojowe, migdałowe, ryżowe oraz owsiane. Ważne jest wybieranie tych bez alergenów18. Warto wybierać te z dodatkiem wapnia, ważnego składnika, którego brakuje bez mleka krowiego18.

Jogurty roślinne

Jogurty z soi, kokosa lub migdałów to zdrowa alternatywa dla białka z mleka. Mają mnóstwo smaków i są smaczne19. Pamiętajmy o sprawdzeniu składu, by nie zawierał alergenów19.

Ser wegański

Istnieje wiele serów wegańskich, które nadają się dla alergików. Powstają z orzechów i innych roślin, więc są bezpieczne. Wszystko jednak kontrolujmy pod względem alergenów19.

Produkty, których należy unikać przy alergii na jaja

Alergie pokarmowe, w tym alergia na jaja, zmieniają to, co jemy. Wiemy, że białka jaj są częstą przyczyną alergii pokarmowych. Odpowiadają za 90% takich reakcji w Europie i Ameryce Północnej20. Dlatego lepiej nie jeść majonezu, ciast ani makaronu jajecznego.

Majonez

Majonez to klasyczny przykład jedzenia z jajami. Może być w sosach albo dressingach i wywoływać reakcje alergiczne. Dla bezpieczeństwa, warto szukać przepisów albo gotowych wersji, które nie zawierają jaj.

Ciasta i wypieki

Wypieki jak ciasta lub ciasteczka stanowią często źródło jaj. Dzieci częściej niż dorośli są na nie uczulone, co stanowi wyzwanie. Szukaj bezjałowych przepisów – takie wypieki mogą równie dobrze smakować20.

Makaron jajeczny

Makaron z jajek jest nie dla osób z alergią na jaja. Zwracaj uwagę na etykiety, żeby uniknąć niebezpiecznych reakcji. Zamieniaj tradycyjny makaron na te bez jaj, to lepiej dla zdrowia i samopoczucia21.

Czytanie etykiet jest kluczowe, by uniknąć jaj w ukrytych miejscach. Różnorodność diety z przepisami bez jaj, plus unikanie jaj zawartych w produktach, to dobry sposób na radzenie sobie z alergią na jaja.

Alternatywy dla jaj w kuchni

Wprowadzenie alternatyw dla jaj w kuchni jest ważne dla alergików. Około 0,5–2,5% dzieci na świecie ma alergię na jaja22. Znalezienie dobrych zamienników jest kluczowe dla bezpieczeństwa przy jedzeniu.

Jest wiele skutecznych zamienników. Na przykład, siemię lniane jest źródłem ważnych witamin i minerałów23. Banany, jabłka, dynia, bataty, czy nawet cukinia mogą zastąpić jaja w kuchni23.

Tofu i mąka sojowa także dobrze zastępują jaja. Tofu nadaje się do omletów, mąka sojowa do wypieków24. Awokado to kolejna ciekawa opcja. Ma też dobre wpływ na zdrowie23.

Zamienniki mogą być zdrowe. Produkty jak mus jabłkowy dodają wilgotności bez jaj24.

Warto eksperymentować i szukać najlepszych zamienników. Takie podejście pozwala cieszyć się dobrymi smakami. Okej dieta eliminacyjna może wpłynąć pozytywnie na życie osób z alergią, zwłaszcza że istnieje wiele kreatywnych opcji zamienników.

  1. Banany
  2. Purée ziemniaczane
  3. Mus jabłkowy
  4. Awokado
  5. Tofu
  6. Mąka sojowa
  7. Nasiona chia

Znaczenie diety eliminacyjnej w alergiach pokarmowych

Dieta eliminacyjna oznacza wykluczenie alergenów z diety. To zalecane dla alergików, którzy borykają się z typowymi objawami25. Może polegać na eliminacji niebezpiecznych składników, jak także na stosowaniu specjalnych, ograniczonych pokarmów25.

Co to jest dieta eliminacyjna?

Taka dieta łączy brak alergenów z czasem stosowania, krótszym niż dwie tygodnie25. Idealnie sprawdza się u niemowlaków uczulonych na białko mleka krowiego25. Dla matek w czasie karmienia nią piersią jest niewskazana, bo może spowodować niedobory żywieniowe25.

Jeśli dieta eliminacyjna nie pomaga, stosuje się kolejne etapy. Wtedy wprowadza się dietę elementarną, zawierającą tylko wybrane aminokwasy25. Dieta oligoantygenowa to krok dalej, ogranicza karmów do tych, które rzadko uczulają25.

Korzyści z diety eliminacyjnej

Taka dieta może obniżyć objawy alergii. Zmniejszyć wrażliwość na alergeny i poprawić samopoczucie. Aż 40% populacji Polski zmaga się z alergiami pokarmowymi26.

Wśród dzieci, popularne alergeny to mleko, jaja, pszenica czy orzeszki. U dorosłych dominują ryby, mleko czy jaja26. Od lat 80-tych XX wieku alergie pokarmowe rosną, a dieta eliminacyjna jest kluczową częścią terapii26.

Dodatkowo, taka dieta pomaga w zidentyfikowaniu czy w leczeniu alergii. Może poprawić zdrowie i jakość życia pacjenta, sprawiając, że czuje się dużo lepiej codziennie.

Dieta bezglutenowa dla osób z celiakią

Dieta bezglutenowa jest kluczowa dla cierpiących na celiakię. Muszą unikać glutenu, który jest w pszenicy, żywie i jęczmieniu27. Takie podejście pomaga uniknąć groźnych problemów zdrowotnych.

Zboża zawierające gluten

Pszenica, jęczmień, żyto i nieodpowiednio przetworzony owies zawierają gluten. Dlatego trzeba zrezygnować z takich potraw jak makarony czy ciastka28. Osoby z celiakią muszą być bardzo ostrożne w swojej diecie, unikając tych zbóż27.

Bezpieczne alternatywy

Istnieje wiele zdrowych alternatyw dla diety bezglutenowej. Kukurydza, ryż, ziemniaki, czy gryka to tylko kilka opcji28. Dodatkowo, napoje bezalkoholowe i pokarmy oznaczone specjalnym znakiem są bezpieczne do jedzenia28.

Chociaż dieta bezglutenowa jest nietypowa, oferuje mnóstwo zdrowych produktów. Jako Ladyfit, chcemy edukować na temat diet bezglutenowych. Nauka oszacowania etykiet na żywności to ważna umiejętność dla ludzi z celiakią.

FAQ

Jakie produkty powinieneś unikać w diecie dopasowanej do Twojej alergii?

Ważne jest, by znać produkty, które mogą wywołać reakcję alergiczną. Do często spotykanych alergenów zalicza się: mleko, ryby, jajka i wiele innych. Wykluczenie ich z diety pomaga zachować dobre zdrowie.

Co to jest alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa to reakcja naszego ciała na zwykłe produkty spożywcze, uznane przez nasz organizm za wrogie. Objawia się to, na przykład, bólem brzucha.

Jaka jest różnica między alergią a nietolerancją pokarmową?

Alergia pokarmowa to reakcja układu odpornościowego na niektóre substancje. Nietolerancja z kolei może być efektem działania leków i nie angażuje bezpośrednio układu obronnego ciała.

Jakie są objawy alergii pokarmowej?

Do objawów alergii pokarmowej należą bóle brzucha, wymioty, a także inne problemy żołądkowe. Może też pojawić się trudność z oddychaniem.

Jakie są najczęstsze produkty wywołujące alergię?

Mleko, ryby, jajka, i inne zaliczają się do najczęstszych alergenów pokarmowych. Unikanie ich pomaga zmniejszyć ryzyko reakcji alergicznych.

Jakie alergeny pokarmowe należy unikać?

Ważne jest unikanie alergenów, takich jak gluten czy orzechy. Często są one przyczyną reakcji alergicznych.

Czym jest gluten i jakie produkty go zawierają?

Gluten to białko, które występuje w produktach z pszenicy, życia i jęczmienia. Możesz go znaleźć w pieczywie, makaronach i wielu innych produktach.

Jakie produkty mogą zawierać ukryte alergeny?

Ukryte alergeny czekają w gotowych daniach i przetworzonych produktach. Czytanie etykiet zawsze pomaga, ponieważ mogą tam być produkty jak serwatka lub kazeina.

Jakie produkty przy alergii na gluten należy unikać?

Osoby z nietolerancją glutenu powinny omijać produkty ze zbożami takimi jak pszenica. Są to na przykład pieczywo i makarony, które zawierają te zboża.

Jakie są alternatywy dla produktów zawierających gluten?

Dla osób unikających glutenu dobre opcje to proso, amarantus czy komosa ryżowa. Są zdrowymi zamiennikami glutenu w diecie.

Jakie produkty należy unikać przy alergii na białko mleka krowiego?

W przypadku nietolerancji na białko mleka ważne jest unikanie nie tylko mleka. Podobne uwagi należy zwrócić na produkty z serwatką czy kazeiną.

Jakie są alternatywy dla produktów mlecznych?

Alternatywą dla mleka krowiego mogą być napoje roślinne czy ser wegański. Należy jednak dokładnie sprawdzać skład tych produktów.

Jakie produkty należy unikać przy alergii na jaja?

Unikać należy produktów, które zawierają jaja, jak majonezy czy wypieki. To kluczowe dla utrzymania zdrowia.

Jakie są alternatywy dla jaj w kuchni?

Jest wiele sposobów na zastąpienie jaj w kuchni. Warto eksperymentować, by znaleźć swój ulubiony sposób na przygotowywanie posiłków bez jajek.

Co to jest dieta eliminacyjna?

Dieta eliminacyjna to plan, który polega na odrzuceniu alergenów. Pomaga to zmniejszyć objawy alergii pokarmowej.

Jakie są korzyści z diety eliminacyjnej?

Z diety eliminacyjnej można czerpać wiele korzyści, m.in. poprawę samopoczucia i zmniejszenie objawów alergii.

Jak powinna wyglądać dieta bezglutenowa dla osób z celiakią?

Dla celiakii ważne jest wykluczenie glutenu ze swojej diety. Należy dbać o bezpieczne zamienniki i uważać na ukryte glutenu produkty.

Linki do źródeł

  1. https://www.zdrowycatering.pl/poradnik/choroby-alergiczne-a-dieta/
  2. https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57574,alergia-pokarmowa
  3. https://alergianamlekokrowie.pl/wszystko-o-alergii-pokarmowej/alergia-pokarmowa-a-zywienie/dieta-eliminacyjna-u-dziecka-z-alergia-pokarmowa/
  4. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/co-warto-wiedziec-o-alergii-pokarmowej/
  5. https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1760/Alergia-czy-nietolerancja-pokarmowa—–roznice-i-podobienstwa.html
  6. https://centrumrespo.pl/dietetyka-kliniczna/alergia-a-nietolerancja-pokarmowa-musisz-wiedziec/
  7. https://apteka.superpharm.pl/poradnik/wielka-semka-alergenow-pokarmowych-jakie-sa-najczestsze-alergie-pokarmowe-sprawdz-liste-alergenow
  8. https://sklep.alablaboratoria.pl/centrum-wiedzy/alergia-na-jajko-i-orzechy-czyli-dieta-eliminacyjna-w-praktyce/
  9. https://apteline.pl/artykuly/alergia-pokarmowa-14-produktow-ktore-najczesciej-uczulaja
  10. https://strefaalergii.pl/trendy/ukryte-alergeny-co-powinno-byc-na-etykiecie/
  11. https://instytut-mikroekologii.pl/alergia-na-gluten/
  12. https://pyszneeko.pl/Co-mozna-jesc-bedac-na-diecie-bezglutenowej-blog-pol-1603888905.html
  13. https://bezgluten.pl/blog/bez-laktozy-glutenu-jakich-produktow-szukac
  14. https://fit.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/diety/dieta-bezglutenowa-co-jesc-produkty-zakazane-i-dozwolone-przykladowy-jadlospis-aa-N3Nk-BULZ-caT5.html
  15. https://pelnaporcjaopieki.pl/zywienie-w-alergii-na-bialka-mleka-krowiego/
  16. https://www.nutramigen.pl/zywienie-dziecka-z-alergia/czego-unikac/
  17. https://alergianamlekokrowie.pl/wszystko-o-alergii-pokarmowej/dieta-eliminacyjna-przy-alergii-na-mleko-krowie-podstawowe-zasady/
  18. https://www.helpa.pl/blog-parentingowy/dieta-bezmleczna
  19. https://alergianamlekokrowie.pl/profilaktyka-alergii/dieta-mamy-karmiacej-piersia-przy-alergii-pokarmowej-dziecka/
  20. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/75371,dieta-dla-osob-doroslych-z-alergia-na-bialka-jaja
  21. https://www.wygodnadieta.pl/blog/dieta-bez-jajek
  22. https://www.fabrykasily.pl/diety/alergia-na-jaja-czym-zastapic-je-w-diecie
  23. https://hpba.pl/zamienniki-jajek-dla-alergikow/
  24. https://dietly.pl/blog/dieta-bez-jajek-zasady-i-wskazowki
  25. https://fit.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/diety/dieta-eliminacyjna-w-alergii-zasady-co-jesc-a-czego-nie-w-diecie-elimi-aa-nL89-R4BN-FoQY.html
  26. http://www.h-ph.pl/hyg-pdf.php?r=2021&n=1&s=001
  27. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/69827,dieta-bezglutenowa
  28. https://celiakia.pl/produkty-dozwolone/

Podobne wpisy