dieta na zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego (IBS) to choroba, która dotyka wielu. Około 5 do 20% ludzi na całym świecie ma IBS1. Może powodować dyskomfort, jak wzdęcia, ból brzucha i problemy z wypróżnianiem. Dlatego ważna jest odpowiednia dieta na zespół jelita drażliwego. Znana i skuteczna jest dieta FODMAP. Można ją dostosować do potrzeb każdej osoby z IBS. To może znacznie pomóc poprawić ich jakość życia1.

Dieta low FODMAP była pomocna dla wielu z IBS. Eliminuje ona trudne do strawienia węglowodany, znane jako FODMAP. Dzięki niej, osoby cierpiące na IBS mogą poczuć się lepiej na co dzień2.

Kluczowe wnioski

  • IBS dotyka 5-20% światowej populacji1.
  • Dieta low FODMAP skutecznie redukuje objawy IBS1.
  • Indywidualne dopasowanie diety może poprawić jakość życia2.
  • Regularne spożywanie posiłków i unikanie tłuszczów nasyconych jest istotne1.
  • Dieta powinna być dostosowana do charakteru objawów IBS2.

Co to jest zespół jelita drażliwego (IBS)?

Zespół jelita drażliwego, zwany IBS, to częste problemy z trawieniem. Liczba chorych na IBS w skali globalnej to 11%3. To znaczy około 3.8% ludzi ze świata ma IBS, ale u dzieci sięga nawet 8.8%4.

objawy zespołu jelita drażliwego

Objawy IBS

Objawy to: ból brzucha, biegunka lub zaparcia, wzdęcia i śluz w kale. Mogą też być nudności, wymioty i zgaga. Do innych objawów należą ból głowy, zmęczenie i problemy z nastrojem3.

Większość chorych na IBS ma także problemy psychiczne. To mogą być lęki czy depresja3. U pacjentów IBS objawy są długotrwałe i wracają, co znacząco utrudnia życie5.

Typy IBS

Istnieje kilka rodzajów IBS: z przewagą zaparć, biegunki, albo mieszany. Diagnoza opiera się na kryteriach Rzym IV. Wymagają one nawracającego bólu przez trzy miesiące5.

Przyczyny IBS

Przyczyny są złożone. Chodzi m.in. o ruchy jelit, florę bakteryjną i geny. Zmiany w bakteryjnej flory jelit mogą wpływać na IBS5.

Do ryzyka IBS przyczyniają się także stres i stany po infekcyjnych chorobach4. Dieta jest tu ważna. Może pomóc w kontrolowaniu objawów3.

Dieta na zespół jelita drażliwego: podstawowe zasady

Dostosowanie diety pomaga silnie w zespole jelita drażliwego (IBS). Ważne jest, aby jeść zgodnie z kilkoma zasadami, które mogą poprawić samopoczucie.

Regularne posiłki

Eating meals at the same time every day is great for IBS. It helps your gut work steadily and lessens symptoms. Try to not overeat and eat at regular hours1.

Ograniczenie tłuszczów

Limiting fats to 30-35% of your daily diet is good for IBS. Swap saturated fats and trans fats with vegetable oils. It might make your digestive issues better1.

Unikanie alkoholu i kofeiny

It’s best to drink alcohol less, although the effect on IBS isn’t clear1. Avoiding caffeine is also key, as it can make IBS symptoms worse. Going alcohol-free and cutting caffeine can make a big difference for IBS sufferers.

Dieta na zespół jelita drażliwego

A low fiber diet might be useful sometimes, but not all fibers are bad. It’s crucial to tailor the diet to each person, aiming to relieve IBS symptoms as much as possible.

Aspekt Rekomendacja
Regularne posiłki Eat meals at same times every day1
Ograniczenie tłuszczów 30-35% energy from fats, use vegetable oils1
Unikanie alkoholu Opt for a diet without alcohol, though research results are mixed1
Unikanie kofeiny Remove caffeine from your diet

Dieta low FODMAP: zasady i korzyści

Dieta FODMAP to sposób jedzenia, który naśladuje ograniczenie węglowodanów jak fruktoza i inne6. Ma trzy etapy: najpierw wykluczasz pewne jedzenie przez 2-6 tygodni7. Potem stopniowo je wracasz przez 8-12 tygodni7. Na końcu dostosowujesz jadłospis do swoich potrzeb7.

This diet aims to cut down and then slowly reintroduce specific carbs found in various foods. The three phases allow your body to adjust gently, without causing sudden reactions6.

Zgodnie z badaniem z lutego 2021 w European Journal of Nutrition, dieta ta pomaga w IBS. Dzięki niej życie pacjentów stawało się lepsze niż przy innych dietach8. 76% osób zauważyło poprawę u siebie, gdy stosowało tę dietę. U osób stosujących inne zalecenia, było to 54%8.

Na tej diecie ważne jest, by dokładnie sprawdzać, co jesz. Wiele gotowych produktów może zawierać nieodpowiednie składniki, jak syrop glukozowo-fruktozowy8. Nawet zdrowe rzeczy, jak owoce, należy jeść z umiarem6.

korzyści diety low FODMAP

Tak, dieta FODMAP może pomóc w zespołem jelita drażliwego. Aż 80% osób w zespole jelita drażliwego zauważa, że jedzenie wpływa na ich samopoczucie7. Nie jest jednak zalecana jako długofalowy sposób żywienia. To dlatego, że długotrwałe stosowanie może doprowadzić do ubytków składników odżywczych7. Skuteczność tej diety wymaga jeszcze wielu badań. Musimy dowiedzieć się, jak wpływa na nasze jelita, metabolizm i ogólny stan zdrowia na dłuższą metę8.

Produkty low FODMAP

Dieta low FODMAP to sposób żywienia. Ogranicza się źródła pewnych węglowodanów. Ma to na celu zmniejszenie objawów zespołu jelita drażliwego6. Badania pokazują, że ponad 75% pacjentów czuje się lepiej, stosując tę dietę98.

Warzywa

Dieta low FODMAP obejmuje warzywa jak papryka czy marchew. Te i inne warzywa mają mało FODMAP6. Ważne jest, aby jeść je w umiarkowanych ilościach. To zapobiega za dużemu spożyciu węglowodanów FODMAP.

Owoce

W diecie low FODMAP dozwolone są banany, jagody i truskawki6. Są one świetnym dodatkiem. Mogą pomóc złagodzić objawy IBS9.

Zboża

W diecie low FODMAP polecane są zboża bez pszenicy i żyta. Przykłady to ryż, komosa ryżowa, i owsianka (w mniejszych ilościach)6. Bez obaw można jeść te zboża, nie pogorszą one objawów IBS.

Mleko i produkty mleczne

Dla tych na diecie low FODMAP ważna jest dieta bezlaktozowa9. Bez laktozy bezpiecznie jest jeść twarde tofu i mleko bezlaktozowe6.

Słodziki

W diecie low FODMAP trzeba uważać na słodziki. Unika się „-ol,” jak sorbitol i mannitol. Mogą one pogorszyć objawy IBS z powodu ich działania na organizm8.

Produkty high FODMAP do unikania

Do produktów, które warto omijać, zaliczają się warzywa strączkowe i cebula. Również jabłka, gruszki, a nawet mleko krowie są w tej grupie. Są to składniki, które mogą pogłębiać objawy IBS. Dlatego ważne jest, aby zmniejszyć ich ilość w diecie.

Większość osób z IBS doświadcza poprawy, gdy ograniczą te produkty. Ale niestety, 30% pacjentów nie widzi zmian. Cebula i czosnek mogą silnie wpływać na pracę jelit. To może prowadzić do wzdęć czy bólu brzucha8.

Zrzucenie tych produktów z diety, a potem ich powolne dodawanie, może okazać się pomocne. Cebula, czosnek czy warzywa strączkowe często są traktowane jako przyczyny IBS. Dlatego, lepiej ich unikać lub jeść z umiarem.

Ważne jest, aby uważać na ukryte high FODMAP w przetworzonej żywności. Zawsze sprawdzaj etykiety, aby uniknąć niespodzianek związanymi z czosnkiem, cebulą i sztucznymi słodzikami8.

Dieta niskofermentacyjna dla osób z IBS

Dieta niskofermentacyjna to specjalna dieta znana także jako FODMAP. Jest ona polecana dla ludzi z zespołem jelita drażliwego (IBS)8. Badania pokazują, że jest skuteczniejsza w zmniejszaniu objawów IBS i poprawia życie o wiele lepiej niż inne diety. Udowodniono, że 76% pacjentów zauważyło lepsze samopoczucie, stosując tę dietę, podczas gdy u 54% poprawa była mniejsza, stosując inne zalecane diety NICE8. Składa się z trzech faz: eliminacji, stopniowego dodawania pokarmów i dostosowywania jadłospisu indywidualnie87.

Dieta FODMAP jest niezastąpiona dla tych, któ cierpią na IBS, ponieważ aż 80% przypadków objawów jest efektem spożywanej diety7. Badania wskazują, że okres jej stosowania nie powinien trwać dłużej niż 6 tygodni, jeśli celem jest zmniejszenie dolegliwości7.

Ważne jest, aby sprawdzać skład kupowanych produktów, by unikać FODMAP, na przykład czosnku, cebuli i sztucznych słodzików8. Dieta niskofermentacyjna może przynieść pozytywne efekty. Jednakże, potrzebne są więcej badań, by dowiedzieć się, jak wpływa ona na dłuższą metę8.

Personalizacja diety FODMAP jest również kluczowa, by nie prowadziła do niedoborów ważnych składników. Ta dieta jest bardzo ważna dla osób z IBS, z tego powodu warto ją rozważyć na wypadek, gdy tradycyjne zalecenia dietetyczne nie przynoszą poprawy7.

Dieta bezglutenowa i jej wpływ na IBS

Dieta bezglutenowa polega na unikaniu pszenicznego pieczywa, makaronów i innych glutenu bogatych produktów. Może różnie działać na pacjentów z IBS. Badania wskazują, że 4% z nich ma uszkodzone kosmki, podobne do celiakii10. Nie każdemu z IBS rezygnacja z glutenu pomoże.

Część ludzi czuje się lepiej, gdy przestanie jeść gluten. Osoby bez celiakii tracą kontrolę nad IBS, wracając do glutenu po 6 tygodniach10. Ci, co trzymają dietę bez glutenu, mówią, że lepiej im w IBS10. Aż 20% z IBS może źle znosić laktozę. To też ma znaczenie przy próbie rezygnacji z glutenu11.

Testy na myszach pokazują, że dieta bez glutenu może poprawić IBS10. Prawie połowa pacjentów mówi, że czuje się lepiej na tej diecie10. Nawet jeśli nie ma się celiakii, dieta bezglutenowa może przynosić ulgę w IBS.

Ale uważaj, nie zawsze dieta bez glutenu rozwiąże IBS. Warto także myśleć o diecie low FODMAP, która pomaga wielu11. Każdy przypadek IBS jest inny. Dieta powinna być dostosowana do potrzeb konkretnego pacjenta.

Dieta bezglutenowa może dużo dla IBS zrobić, ale wyniki są różne u różnych osób. Warto jej spróbować, zwłaszcza gdy inne metody nie działają.

Korzyści Wyzwania
Redukcja stanu zapalnego Potencjalne problemy po ponownym spożyciu glutenu
Poprawa objawów IBS Lecz nie dla wszystkich
Większa satysfakcja z braku bólu i wzdęć Zmiana codziennej diety

Dieta bezlaktozowa: kiedy warto ją stosować?

Zaleca się dietę bez laktozy dla osób z IBS i nietolerancją laktozy. Objawy takie jak bóle brzucha i wzdęcia są częste. Dieta bezlaktozowa pomoże łagodzić te dolegliwości12.

10-20% ludzi cierpi na IBS, a kobiety częściej niż mężczyźni. Ujawnia się przeważnie między 20 a 40 rokiem życia. Wykluczenie laktozy z diety naprawdę pomaga12.

Bóle brzucha, wzdęcia, czy biegunka to objawy IBS. Dieta bez laktozy może je złagodzić. Dobrze też wtedy zacząć od diety niskofodmapowej, która eliminuje pewne grupy pokarmów128.

Żywność bogata w FODMAP, jak cebula czy mleko, może szkodzić. Lepiej wybierać produkty niskofodmapowe. Są to na przykład ogórki czy ziemniaki12.

Dieta bez laktozy i niskofodmapowe produkty mogą poprawić życie osób z IBS. Ważne jest, aby tę dietę dostosować do swoich potrzeb. Dzięki temu uniknie się problemów z IBS8.

  1. Produkty o niskiej zawartości FODMAP: ogórki, ziemniaki, pomidory
  2. Produkty bogate w FODMAP do unikania: cebula, czosnek, mleko128

Rola błonnika w diecie przy IBS

Błonnik pokarmowy jest bardzo ważny dla naszych jelit. Może pomóc łagodzić objawy IBS. Dlatego ważne jest, aby jeść produkty z dużą ilością błonnika i wybierać te dobre dla zdrowia.

Produkty bogate w błonnik do unikania

Niektóre źywności bogate w błonnik mogą szkodzić w IBS. Błonnik nierozpuszczalny, na przykład z fasoli i warzyw na brokułach, może robić ból. Szczególnie problematyczny jest dla osób z IBS-C1314. Dlatego ważne jest unikanie tych produktów.

Jakie błonnik wybierać?

Dla kogoś z IBS lepszy jest błonnik rozpuszczalny. Pomaga on w spowalnianiu procesów trawiennych. To dobry wybór przy zaparciach1314. Można go znaleźć w otrębach owsianych i owocach, jak jabłka lub truskawki14. Ważne jest, aby codziennie jeść około 25 gramów błonnika13.

Ale każdy przypadek IBS jest inny. W niektórych przypadkach dużo błonnika może szkodzić. Wtedy dobrze jest sięgnąć po siemię lniane, które pomaga uśmierzyć ból i wzdęcia13.

  1. Umiarkowane spożycie błonnika rozpuszczalnego
  2. Unikanie błonnika nierozpuszczalnego
  3. Indywidualne dopasowanie diety

IBS wymaga uważnego planowania posiłków. Spożywanie odpowiedniego błonnika może naprawdę pomóc. Czasem trzeba też brać leki na receptę. Wspomnij o tych wszystkich sprawach lekarzowi. On pomoże ustalić co jest najlepsze dla Ciebie [kkk].

Przepisy low FODMAP dla osób z IBS

Dieta FODMAP to skarb dla tych z IBS. Ta sekcja oferuje przepisy low FODMAP, idealne do samodzielnego przyrządzenia.

Stek z pieczonymi warzywami

Dobry stek z warzywami? To proste! Wybierz niskie w FODMAP warzywa jak marchew, papryka i cukinia. Pasują do steku idealnie.

Składniki Ilość
Stek wołowy 250g
Marchewki 2 szt.
Papryka 1 szt.
Cukinia 1 szt.
Oliwa z oliwek 2 łyżki
Sól i pieprz do smaku

Ciasto marchewkowe

Ciasto z marchewką to zdrowy wybór. Idealne na low FODMAP i pełne witamin.

Francuskie naleśniki low FODMAP

Naleśniki są super na śniadanie lub deser. Użyj mąki i mleka bez laktozy. Dodaj owoce low FODMAP, na przykład banany, i gotowe!

Składniki Ilość
Mąka bez glutenowa 150g
Mleko bez laktozy 300ml
Jajka 2 szt.
Owoce niskie w FODMAP (np. banany) 1 szt.

Spaghetti bolognese low FODMAP

Spaghetti bolognese bez stresu dla IBS? To możliwe! Użyj makaronu i pomidorów niskie w FODMAP. Dzięki temu, Twoje ulubione danie jest bezpieczne dla Twojego brzucha.

Przepisy low FODMAP często pomagają w IBS15. Możesz łatwo złagodzić swoje objawy.

Przydatność probiotyków w IBS

Probiotyki to ważny czynnik w łagodzeniu objawów IBS, takich jak zmiana w wypróżnieniach, wzdęcia i uczucie niepełnego opróżnienia. Te objawy wpływają na około 20% ludzi, a w Polsce na około 13%16.

Szczepy probiotyków

Stosowanie probiotyków z szerszymi szczepami, w tym Lactobacillus plantarum 299v, może pomóc w zmniejszeniu bólu i wzdęć u osób z IBS16.

Bakterie kwasu mlekowego, jak Bifidobacterium longum i Lactobacillus acidophilus, poprawiają mikroflorę jelit i są przydatne w leczeniu IBS16.

Naturalne źródła probiotyków

Dożywienie probiotykami poprzez jogurty, kefiry czy kiszone warzywa jest dobrym krokiem w leczeniu IBS. Ale czasem pomocniejsze będą wyselekcjonowane probiotyki.

Sanprobi IBS z Lactobacillus plantarum 299v zmniejsza objawy IBS po 4-8 tygodniach regularnego stosowania17.

Wprowadzenie probiotyków do diety może usprawnić życie osób z IBS. Kluczowe jest wybranie odpowiednich probiotyków i naturalnych źródeł.

FAQ

Jakie są typowe objawy zespołu jelita drażliwego (IBS)?

Objawy IBS to wzdęcia i ból brzucha. Można także doświadczać biegunki lub zaparcia.Często odczuwa się, że wypróżniono się nie całkiem. Reakcja na niektóre jedzenia może być silna.

Jakie są różne typy zespołu jelita drażliwego?

Są cztery typy: z biegunką (IBS-D), z zaparciami (IBS-C), mieszane (IBS-M) oraz nieokreślone (IBS-U).Każdy ma swoje objawy i wymaga innej diety.

Jakie są przyczyny zespołu jelita drażliwego?

IBS może być spowodowany przez zaburzenia jelit, skład flory jelitowej i czynniki genetyczne czy stres i dieta.

Na czym polega dieta low FODMAP?

To dieta, w której ogranicza się FODMAPy. Zaczyna się od wyeliminowania,a potem dodaje się produkty, by zobaczyć, co siedzi pacjentowi.

Jakie warzywa można spożywać na diecie low FODMAP?

Dozwolone są papryka, marchew, szpinak i cukinia.Są łatwiejsze do strawienia i nie powodują tak często objawów.

Jakie owoce są dozwolone w diecie low FODMAP?

Pasują banany, jagody, truskawki i kiwi.Nie stwarzają problemów z trudnostrawnymi węglowodanami.

Jakie zboża są zalecane w diecie low FODMAP?

Dobrze jest jeść ryż, owies bezglutenowy, quinoa i kukurydzę.Taka dieta bez glutenu może pomóc niektórym z IBS.

Kiedy warto stosować dietę bezlaktozową przy IBS?

Dieta bezlaktozowa jest dobra dla IBS z nietolerancją laktozy.Pomaga w bólach brzucha i wzdęciach eliminując mleko i sery.

Czy probiotyki są pomocne w leczeniu IBS?

Tak, probiotyki mogą poprawić pracę jelit i zmniejszyć objawy.Ważne jest jednak korzystanie z tych, które pasują, po konsultacji z ekspertem.

Linki do źródeł

  1. https://gemini.pl/poradnik/zdrowie/co-jesc-przy-zespole-jelita-drazliwego/
  2. https://www.izielnik.pl/blog/zespol-jelita-drazliwego-dieta-co-mozna-a-czego-nie-mozna-jesc
  3. https://www.mp.pl/zespol-jelita-drazliwego
  4. https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/zespol-jelita-drazliwego-ibs-objawy-przyczyny-i-leczenie,176,n,192
  5. https://www.doz.pl/czytelnia/a17462-Zespol_jelita_drazliwego_IBS__przyczyny_objawy_dieta_i_leczenie
  6. https://centrumrespo.pl/dieta/dieta-low-fodmap-zasady-produkty-przepisy/
  7. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-fodmap-zasady-i-zastosowanie/
  8. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/111607,dieta-fodmap-dieta-zalecana-w-zespole-jelita-drazliwego
  9. https://pacjent.gov.pl/diety/low-fodmap-dieta-w-jelicie-nadwrazliwym
  10. https://gdyjedzenieszkodzi.pl/dieta-bezglutenowa-w-zespole-jelita-drazliwego/
  11. https://centrumrespo.pl/dietetyka-kliniczna/dieta-w-zespole-jelita-drazliwego-ibs/
  12. https://supermenu.com.pl/blog/dieta-w-zespole-jelita-drazliwego-ibs-zasady-i-zalecenia
  13. https://www.gastroekspert.eu/skurczowy-bol-brzucha/zespol-jelita-drazliwego/rola-blonnika-pokarmowego-w-diecie-osob-z-ibs/
  14. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/178469,rola-blonnika-pokarmowego-w-leczeniu-zespołu-jelita-nadwrazliwego
  15. http://pacjent.gov.pl/diety/low-fodmap-dieta-w-jelicie-nadwrazliwym
  16. https://www.doz.pl/czytelnia/a13837-Probiotyki_a_zespol_jelita_drazliwego
  17. https://www.allecco.pl/artykuly/probiotyki-na-ibs-i-inne-choroby-zapalne-jelit.html

Podobne wpisy